Koningsdag in Nederland: Vrijmarkten, Oranjekoorts en Vrije Dagen
Ieder jaar kleurt Nederland op 27 april massaal oranje voor de viering van Koningsdag, de officiële verjaardag van koning Willem-Alexander. Het is zonder twijfel het meest uitbundige, vrolijke en typerende volksfeest van ons land. Van ongekende vrijmarkten en Koningsnachtconcerten tot oranje tompoucen en oud-Hollandse kinderspelen: ontdek hier alles over de tradities, verlofrechten en regels rondom Koningsdag.
1. Heb je automatisch vrij op Koningsdag?
Koningsdag is een van de weinige officiële nationale feestdagen waarop werknemers in veruit de meeste sectoren een betaalde vrije dag krijgen. In vrijwel alle Nederlandse cao's — zoals bij de overheid, in het onderwijs, de bouw, financiële sector en zakelijke dienstverlening — is Koningsdag aangemerkt als vrije feestdag.
In de horeca, openbaar vervoer, evenementensector, supermarkten en hulpdiensten wordt op Koningsdag juist op topsnelheid gewerkt; medewerkers ontvangen hiervoor conform hun cao doorgaans aantrekkelijke feestdagentoeslagen.
2. De Vrijmarkt: Eén Grote Nationale Rommelmarkt
Een van de meest unieke aspecten van Koningsdag is de Vrijmarkt:
- Iedereen — jong en oud — mag op deze dag zonder vergunning en zonder btw-afdracht op straat tweedehands spulletjes verkopen.
- Kinderen treden massaal op als straatmuzikant op viool, blokfluit of gitaar, organiseren spelletjes zoals koekhappen en blikgooien, of verkopen zelfgebakken cupcakes en pannenkoeken.
- De straten in Amsterdam (Vondelpark), Utrecht, Den Haag, Rotterdam en talloze dorpskernen stromen vanaf het vroege ochtendgloren vol met nieuwsgierige koopjesjagers.
3. Koningsnacht (26 April): Het Feest Begint Vroeg
In veel steden barst het feest al los op de vooravond: tijdens Koningsnacht (de avond en nacht van 26 op 27 april) organiseren cafés, poppodia en festivalterreinen grote openluchtconcerten en dance-evenementen. Met name de binnensteden van Utrecht, Den Haag en Breda staan bekend om hun bruisende Koningsnacht.
4. De Zondagsregel: Wat gebeurt er als 27 april op zondag valt?
In de Nederlandse wet is strikt vastgelegd dat Koningsdag nooit op een zondag mag plaatsvinden, uit respect voor de traditionele zondagsrust. Valt 27 april op een zondag? Dan schuift het hele feest automatisch één dag naar voren en vieren we Koningsdag op zaterdag 26 april.